السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

312

تفسير الميزان ( فارسي )

و همو از كتاب مناقب الفاخرة ، تاليف سيد رضى - رحمه اللَّه - از محمد بن اسحاق از ابى جعفر از پدرش از جدش روايت كرده كه گفت : بعد از آنكه رسول خدا ( ص ) از كار حجة الوداع فارغ شد در مراجعت در سرزمينى كه آن را ضوجان مىگفتند پياده شد ، و در آنجا بود كه آيه شريفه : « يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَه وَاللَّه يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ » نازل شد ، همين كه مصونيتش از شر و دشمنى مردم نازل شد ، ندا در داد كه : الصلاة جامعه - مردم براى نماز جمع شويد - مردم همه ، گردش جمع شدند ، آن گاه فرمود : چه كسى نسبت به شما اختياردارتر از خود شما است ؟ صداى گريه از همه جا برخاست ، و گفتند : خدا و رسولش ، پس آن گاه دست على بن ابى طالب را گرفت و فرمود : هر كس كه من مولاى او بودم على مولاى او است ، بار الها دوست بدار كسى را كه با او دوستى كند ، و دشمن بدار كسى را كه با او دشمنى كند ، و يارى فرما كسى را كه وى را يارى كند ، و بى ياور بگذار كسى را كه از يارى او دريغ نمايد ، براى اينكه او از من است ، و من از اويم ، و او نسبت به من به منزله هارون است نسبت به موسى ، با اين تفاوت كه بعد از من پيغمبرى نخواهد بود ، و اين - يعنى ولايت على بن ابى طالب ( ع ) - آخرين فريضه اى بود كه خداى تعالى بر امت محمد ( ص ) واجب كرد ، و بعد از انجام اين جريان بود كه خداى عز و جل اين آيه را نازل كرد : * ( « الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلامَ دِيناً » ) * ابى جعفر مىگويد : مردم همگى از رسول خدا ( ص ) همه از واجبات دستورشان داده بود واجبات در نماز و روزه و زكات و حج قبول كرده بودند ، لا جرم آن جناب را در اين فريضه نيز تصديق كردند . ابن اسحاق مىگويد : من به ابى جعفر گفتم : اين جريان در چه روزى واقع شد ؟ گفت : شب نوزده از ماه ذى الحجة سال دهم هجرت ، و در نسخه برهان به جاى كلمه « تسع » كلمه « سبع » آمده ، يعنى هفده شب گذشته بود و در راه برگشتن آن جناب از حجة الوداع بود ، و بين اين ماجرا و بين وفات رسول خدا ( ص ) صد روز فاصله شد و رسول خدا ( ص ) ( سمع و در نسخه برهان آمده : سمى ) نام دوازده نفر را در غدير خم بر شمرد . و از مناقب ابن المغازلى بعد از حذف اوائل سند از ابى هريرة روايت كرده كه گفت : هر كس روز هيجدهم ذى الحجه را روزه بگيرد خداى تعالى براى او ثواب شصت ماه روزه مىنويسد و آن روز روز غدير خم است كه در آن روز رسول خدا ( ص ) از مردم براى على بن ابى طالب بيعت گرفت ، و فرمود : هر كس كه من مولاى اويم على مولاى او است ،